Kedi Aşıları Nelerdir? Takvim, Yaş Grupları ve Yasal Zorunluluk
Kedi aşıları, bulaşıcı hastalıkların yaygın olduğu ortamlarda kedinin hayatını doğrudan etkileyen birincil sağlık uygulamasıdır. Yanlış zamanlama yapılan aşılar koruyucu olmaz; aksine bazı durumlarda hastalığa duyarlılığı artırabilir. Bu rehberde hangi aşıların yapıldığını, ne zaman yapıldığını ve yasal zorunlulukları özetliyoruz.
Karma Aşı: Panleukopeni, Herpes ve Calicivirus
Karma aşı, kedilerde en sık görülen üç viral hastalığa karşı koruma sağlar. Panleukopeni (kedi.parsek) özellikle yavrularda ölümcül olabilir; herpes ve calicivirus ise üst solunum yolu enfeksiyonlarına yol açar. İlk aşı genellikle 8. haftada, ikinci doz 12. haftada yapılır. Yetişkin kedilerde yıllık rapel uygulanır. İlk aşıdan önce anneden gelen koruyucu antikorlar henüz tükenmemiş olabileceğinden, iki doz arasında en az üç hafta bırakılması önerilir.
Lösemi Aşısı: Riskli Kediler İçin
Feline Leukemia (FeLV), tükürük, kan ve idrar yoluyla bulaşan bir virüstür. Dışarı çıkan, çok kedili ortamlarda yaşayan veya sokak kedileriyle temas eden kedilerde risk belirgin biçimde artar. İlk doz sonrasında üç ila dört hafta arayla ikinci doz yapılır ve bağışıklık kontrolü için bir süre sonra kan testi istenebilir. Tamamen ev içinde yaşayan tek kedilerde risk düşük olduğundan veteriner hekime danışarak karar verilmelidir.
Kuduz Aşısı ve Yasal Zorunluluk
Kuduz aşısı, Türkiye'de yasal olarak zorunludur ve kedilerde 12-16. haftadan itibaren uygulanmaya başlar. Ardından belirlenen periyotlarla yenilenir. Aşı kaydı, PETVET sistemi üzerinden takip edilir ve birçok belediye konaklama, taşıma ve sahiplenme işlemlerinde güncel aşı belgesi talep eder. Aşı sonrası bir hafta boyunca dışarı çıkmamak, bağışıklığın tam yerleşmesi için önerilir.
Yavru Kedilerde Aşı Takvimi
Yavru kedilerde aşı programı altı ya da sekiz haftalık yaşta başlar. İlk dozdan sonra iki ile dört hafta arayla ikinci doz, ardından üçüncü doz uygulanır. Dozlar arasındaki süre, anneden gelen antikor düzeyine göre veteriner tarafından belirlenir. On altı haftaya kadar bağışıklık tam güvenceye ulaşmaz; bu nedenle yavru kediler dışarı çıkması gereken alanlardan korunmalıdır.
- 6-8 hafta: ilk karma aşı
- 10-12 hafta: ikinci doz
- 12-16 hafta: kuduz aşısının ilk dozu
- 16 hafta sonrası: yıllık rapeller
Aşı Öncesi ve Sonrası Dikkat
Aşıdan önce kedinin genel durumu değerlendirilir. Ateş, ishal, iştahsızlık veya üst solunum enfeksiyonu belirtileri varsa aşı ertelenmelidir. Aşı sonrası ilk gün hafif halsizlik, iştah kaybı veya lokal şişlik normaldir. Şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri olan yüzde şişlik, nefes darlığı veya koma durumunda acil veteriner müdahalesi gerekir. Bu belirtiye karşı aşı öncesinde kediyi gözlem altında tutmak önemlidir.
Yasal ve Evrak Süreci
Yasal olarak zorunlu olan kuduz aşısının kaydı, mikroçip ve sahip bilgileriyle birlikte PETVET kaydında güncellenir. Adres veya sahiplik değişikliklerinde bu kaydın güncellenmesi gerekir. Aşı kartınızı dijital olarak saklamak, konaklama ve seyahat süreçlerinde belge sunma kolaylığı sağlar. Bazı belediyeler sokak hayvanları için ücretsiz aşı hizmeti sunar; yerel yönetimin duyurularını takip etmek faydalı olabilir.
Sonuç
Kedi aşıları, bağışıklık düzeyini belirleyen doğru zamanlamayla anlam kazanır. Veteriner hekiminizle birlikte yaşa ve yaşam tarzına uygun bir takvim oluşturmak, kedinizi yıllar boyunca bulaşıcı hastalıklardan korur. Güncel kayıtlarınızı düzenli tutmak ise hem yasal uyumluluk hem de konaklama kolaylığı sağlar.