Kedi alerjisi, tüye değil tüy üzerindeki proteinlerden kaynaklanır. Bu proteinler başlıca Fel d 1 ve Fel d 4 olarak adlandırılır ve kedi tükürüğü, yağ bezleri ve anal keseleri aracılığıyla ortama yayılır. Bu nedenle alerji yapan hayvanın tüyü tamamen hipoalerjen değildir; ancak bazı ırklar belirgin biçimde daha düşük miktarda alerjen üretir.
Fel d 1 Nereden Geliyor?
Fel d 1, kedi tükürüğündeki bir proteindir ve tüy üzerine bulaşarak dökülür. Kedi tüyünü yalayarak temizlediğinde bu proteinin yayılımı artar. Erkek kediler, özellikle kısırlaştırılmamış erkekler, dişilere göre çok daha fazla Fel d 1 salgılar. Bu nedenle alerjik bireylerin evine almak istediği kedinin kısırlaştırılmış ve dişil olması, tek başına önemli bir risk azaltıcıdır. Tükürük proteinine duyarlılık, kişiden kişiye değişebilir.
Daha Düşük Alerjen Üreten Irklar
Sovyetik tüysüz ırklar, tükürük proteinlerini doğrudan deriyle temas ettirmeden yaydıkları için birçok alerjik birey tarafından daha iyi tolere edilir. Bununla birlikte tüysüz olmak alerjen üretimini sıfırlamaz; tükürük yine de protein içerir. Kısa tüylü ırklar, tüyün tuttuğu alerjen miktarının tükürükle temas yoluyla deriye ulaşma olasılığını azaltır. Bazı ırklarda ise genetik düzeyde daha düşük Fel d 1 üretimi belgelenmiştir.
| Irk grubu | Alerjen açısından değerlendirme |
|---|---|
| Sovyet tüysüz | Genellikle en iyi tolere edilen grup |
| Sphynx | Yüksek sebum üretimi nedeniyle sık banyo gerekir |
| Kısa tüylü | Bal ve deve tüyü karışımı riskli |
| Siyah veya beyaz renkli | Renk, alerjen miktarını belirlemez |
Ev İçi Alerjen Azaltma Yöntemleri
Irk seçiminin yanı sıra ev içi uygulamalar belirleyici olur. En etkili adım, kediyle temas süresini kısmaktır; kedi, ayrı bir odada kapalı tutulduğunda alerjen maruziyeti belirgin biçimde azalır. Yatak odasına kedi girmesine izin verilmemelidir. HEPA filtreli hava temizleyiciler, havada asılı kalan tüy partiküllerini etkin biçimde tutar. Ayrıca yüksek ısıda yıkama, tüydeki alerjen proteinlerini denatüre ederek miktarlı biçimde azaltabilir.
- Kedi tüyünü alerjenden etkilenmeyen bir aile üyesine taramayı yaptırın.
- Bakım alanını yılda en az iki kez havalandırın ve paspas temizliği yapın.
- Mobilyalarda alerjen geçirmez kılıf kullanmayı değerlendirin.
Gerçekçi Beklentiler
Alerji şiddeti kişiden kişiye değiştiği için, bir ırkın başka birine göre daha uygun olduğu söylemi ancak kısa bir deneme süreciyle doğrulanabilir. Uygun bir barınak ya da özel yetiştirici ile, evdeki kediyle aynı özelliklere sahip bir kediyle kısa süreli etkileşim kurmak, karar vermeden önce ölçüm yapmayı sağlar. Alerjisi olan bireylerin hepsinin hiçbir ırkla birlikte yaşayamayacağı unutulmamalıdır; bu durumda kediyle aynı alanı paylaşmayan, kediyle yaşamaya uygun bir yöntem aranmalıdır.
Sonuç
Alerjik bireyler için kedi beslemek mümkündür; ancak bu, doğru ırk, doğru kısırlaştırma ve sıkı bir hijyen düzeniyle desteklenmelidir. Alerjeni tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir, fakat yönetilebilir bir seviyeye indirmek, birçok aile için gerçekçi ve sürdürülebilir bir çözümdür.